Incoterms là gì? Những điều người mới cần biết

Nếu bạn mới tìm hiểu về xuất nhập khẩu hoặc logistics, chắc hẳn đã từng bắt gặp các ký hiệu như EXW, FOB, CIF hay DDP. Đây đều là những điều kiện thương mại quốc tế thuộc Incoterms – bộ quy tắc quan trọng giúp người mua và người bán xác định rõ trách nhiệm trong giao dịch. Hiểu đúng Incoterms là gì sẽ giúp hạn chế tranh chấp, tối ưu chi phí và giảm rủi ro khi thực hiện các hợp đồng thương mại quốc tế.

Trong bài viết này, bạn sẽ tìm hiểu khái niệm Incoterms, vai trò, các điều kiện phổ biến cũng như những lưu ý quan trọng dành cho người mới bắt đầu.

Incoterms là gì?

Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành nhằm quy định trách nhiệm của người bán và người mua trong quá trình giao nhận hàng hóa.

Incoterms không phải là luật bắt buộc mà là bộ quy tắc được các bên tự nguyện áp dụng trong hợp đồng mua bán quốc tế. Khi hai bên thống nhất sử dụng một điều kiện Incoterms cụ thể, quyền và nghĩa vụ của mỗi bên sẽ được xác định rõ ràng.

Ví dụ:

• Điều kiện FOB quy định người bán chịu trách nhiệm đến khi hàng được xếp lên tàu.
• Điều kiện CIF yêu cầu người bán thanh toán thêm chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển đến cảng đích.
• Điều kiện DDP quy định người bán chịu gần như toàn bộ chi phí và thủ tục cho đến khi hàng được giao tại địa điểm nhận.

Vì sao Incoterms quan trọng?

Trong thương mại quốc tế, hàng hóa thường phải trải qua nhiều khâu như vận chuyển nội địa, thông quan, vận tải quốc tế, bảo hiểm và giao hàng cuối cùng. Nếu không có quy định thống nhất, rất dễ phát sinh tranh chấp.

Incoterms mang lại nhiều lợi ích như:

• Xác định rõ trách nhiệm của người mua và người bán.
• Giảm hiểu nhầm trong hợp đồng thương mại.
• Hạn chế tranh chấp về chi phí và rủi ro.
• Chuẩn hóa hoạt động xuất nhập khẩu trên toàn cầu.
• Giúp doanh nghiệp dễ dàng đàm phán với đối tác nước ngoài.

Incoterms quy định những gì?

Incoterms chủ yếu quy định trách nhiệm giữa người bán và người mua đối với quá trình giao hàng.

Các nội dung chính bao gồm:

• Điểm chuyển giao rủi ro.
• Chi phí vận chuyển do bên nào chịu.
• Chi phí bảo hiểm hàng hóa.
• Thủ tục xuất khẩu và nhập khẩu.
• Nghĩa vụ giao nhận chứng từ.
• Địa điểm giao hàng.

Tuy nhiên, Incoterms không quy định:

• Giá bán hàng hóa.
• Điều kiện thanh toán.
• Chuyển quyền sở hữu hàng hóa.
• Xử lý tranh chấp hợp đồng.
• Phạt vi phạm hợp đồng.

Đây là những nội dung cần được quy định riêng trong hợp đồng mua bán.

Các điều kiện Incoterms phổ biến

Hiện nay, Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện thương mại. Dưới đây là những điều kiện được sử dụng phổ biến nhất.

EXW (Ex Works)

Đây là điều kiện người bán chịu trách nhiệm ít nhất.

Người bán chỉ cần chuẩn bị hàng tại kho hoặc nhà máy, còn người mua sẽ chịu toàn bộ chi phí vận chuyển, thông quan và giao nhận.

Phù hợp với doanh nghiệp có nhiều kinh nghiệm nhập khẩu.

FOB (Free On Board)

FOB là một trong những điều kiện phổ biến nhất trong vận tải đường biển.

Người bán chịu trách nhiệm:

• Chuẩn bị hàng.
• Làm thủ tục xuất khẩu.
• Đưa hàng lên tàu.

Sau khi hàng đã được xếp lên tàu, mọi rủi ro sẽ chuyển sang người mua.

CIF (Cost, Insurance and Freight)

CIF thường được sử dụng khi người mua muốn giảm bớt công việc vận chuyển.

Người bán sẽ:

• Thanh toán cước vận tải.
• Mua bảo hiểm hàng hóa.
• Giao hàng đến cảng đích.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn chuyển giao khi hàng đã được xếp lên tàu tại cảng xuất khẩu.

DAP (Delivered At Place)

Theo điều kiện DAP, người bán chịu trách nhiệm vận chuyển hàng đến địa điểm đã thỏa thuận.

Người mua sẽ thực hiện:

• Thủ tục nhập khẩu.
• Thanh toán thuế nhập khẩu.
• Dỡ hàng khỏi phương tiện vận chuyển.

DDP (Delivered Duty Paid)

DDP là điều kiện người bán chịu trách nhiệm nhiều nhất.

Người bán sẽ:

• Làm thủ tục xuất khẩu.
• Thuê vận chuyển.
• Làm thủ tục nhập khẩu.
• Thanh toán thuế và các khoản phí liên quan.
• Giao hàng tận nơi.

Điều kiện này phù hợp với khách hàng muốn nhận hàng mà không cần xử lý nhiều thủ tục.

Khi nào nên lựa chọn từng điều kiện?

Việc lựa chọn Incoterms phụ thuộc vào kinh nghiệm, năng lực logistics và khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng của mỗi doanh nghiệp.

Một số gợi ý:

• Doanh nghiệp mới nhập khẩu nên cân nhắc CIF hoặc DDP để giảm khối lượng công việc.
• Doanh nghiệp có kinh nghiệm logistics có thể lựa chọn FOB nhằm chủ động thuê tàu và tối ưu chi phí.
• EXW phù hợp khi người mua có hệ thống vận chuyển quốc tế mạnh.
• DAP thích hợp nếu người mua muốn người bán chịu trách nhiệm vận chuyển đến địa điểm giao hàng.

Những lưu ý khi sử dụng Incoterms

Để tránh sai sót trong giao dịch quốc tế, người mới nên lưu ý một số điểm sau:

• Luôn ghi rõ phiên bản Incoterms áp dụng, chẳng hạn Incoterms 2020.
• Xác định chính xác địa điểm giao hàng.
• Không nhầm lẫn giữa điểm chuyển giao rủi ro và điểm giao hàng.
• Kết hợp Incoterms với các điều khoản thanh toán trong hợp đồng.
• Đọc kỹ trách nhiệm của từng bên trước khi ký kết.

Việc hiểu đúng Incoterms sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế nhiều rủi ro phát sinh trong quá trình vận chuyển và giao nhận hàng hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Incoterms là gì?

Incoterms là bộ quy tắc thương mại quốc tế quy định trách nhiệm giữa người mua và người bán trong quá trình giao nhận hàng hóa.

2. Phiên bản Incoterms nào đang được sử dụng?

Hiện nay, Incoterms 2020 là phiên bản mới và được áp dụng rộng rãi trong thương mại quốc tế.

3. Incoterms có phải là luật không?

Không. Đây là bộ quy tắc mang tính tự nguyện và chỉ có hiệu lực khi các bên thống nhất áp dụng trong hợp đồng.

4. Điều kiện nào phù hợp với người mới?

CIF hoặc DDP thường phù hợp với người mới vì người bán đảm nhận nhiều công việc liên quan đến vận chuyển.

5. FOB và CIF khác nhau như thế nào?

FOB không yêu cầu người bán mua bảo hiểm và thanh toán cước vận tải quốc tế, trong khi CIF có bao gồm hai khoản chi phí này.

6. Incoterms có áp dụng cho mọi phương thức vận tải không?

Không. Một số điều kiện chỉ áp dụng cho vận tải đường biển, trong khi nhiều điều kiện khác có thể áp dụng cho mọi phương thức vận tải.

Kết luận

Hiểu rõ Incoterms là gì là bước khởi đầu quan trọng đối với bất kỳ cá nhân hoặc doanh nghiệp nào tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Việc lựa chọn đúng điều kiện thương mại không chỉ giúp xác định rõ trách nhiệm giữa các bên mà còn góp phần kiểm soát chi phí, hạn chế rủi ro và nâng cao hiệu quả giao dịch quốc tế.

Khi áp dụng Incoterms, hãy luôn xác định rõ phiên bản sử dụng, địa điểm giao hàng và trách nhiệm của từng bên trong hợp đồng. Đây là nền tảng giúp quá trình mua bán quốc tế diễn ra minh bạch và thuận lợi hơn.

HÃY LIÊN HỆ ĐỂ TRẢI NGHIỆM DỊCH VỤ CỦA CHÚNG TÔI

Xem thêm:

Kinh nghiệm gửi hàng cho người thân ở nước ngoài tiết kiệm

Vận chuyển đào mai nhanh chóng, an toàn, uy tín, giá rẻ