Căng thẳng Trung Đông và rủi ro chi phí logistics của doanh nghiệp Việt Nam

Căng thẳng Trung Đông đang gây sức ép lên chuỗi cung ứng toàn cầu. Giá nhiên liệu biến động có thể làm tăng chi phí vận chuyển. Lịch tàu và thời gian giao hàng cũng đứng trước nhiều rủi ro.

Với doanh nghiệp Việt Nam, đây là vấn đề cần theo dõi sát. Chi phí logistics tăng có thể làm giảm lợi nhuận xuất khẩu. Bài viết phân tích các rủi ro chính và đề xuất giải pháp kiểm soát chi phí.

Căng thẳng Trung Đông gây sức ép lên chuỗi cung ứng

Trung Đông giữ vai trò quan trọng trong thị trường năng lượng thế giới. Khu vực này cũng có nhiều tuyến hàng hải chiến lược. Bất ổn tại đây có thể ảnh hưởng đến hoạt động vận tải quốc tế.

Eo biển Hormuz là một điểm nóng đáng chú ý. Đây là tuyến vận chuyển dầu và khí tự nhiên quan trọng. Gián đoạn tại khu vực có thể làm nguồn cung nhiên liệu thêm bất ổn. Giá nhiên liệu tăng cũng gây sức ép lên ngành vận tải.

Ngày 8/10/2026, Reuters đưa tin Maersk tăng phụ phí nhiên liệu khẩn cấp lên 20%. Mức mới có hiệu lực từ ngày 12/10/2026. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh chi phí nhiên liệu tăng và rủi ro hàng hải leo thang.

Tác động không chỉ giới hạn ở tuyến Trung Đông. Giá nhiên liệu có thể ảnh hưởng đến nhiều phương thức vận tải. Các hãng vận chuyển cũng có thể điều chỉnh phụ phí. Một số tuyến còn đối mặt nguy cơ đổi lịch hoặc kéo dài hành trình.

Doanh nghiệp Việt Nam vì thế cần chú ý đến nhiều vấn đề. Chi phí vận chuyển có thể thay đổi sau khi nhận báo giá. Hàng đến muộn còn ảnh hưởng đến kế hoạch sản xuất. Doanh nghiệp cũng có thể phải tăng lượng hàng dự trữ.

Những rủi ro này đặc biệt đáng quan tâm vào cuối năm. Đây là giai đoạn nhiều doanh nghiệp tăng sản lượng và xuất hàng. Nếu kế hoạch vận chuyển thiếu linh hoạt, chi phí phát sinh sẽ khó kiểm soát.

Giải pháp logistics giúp doanh nghiệp chủ động ứng phó

Doanh nghiệp cần lựa chọn phương án vận chuyển phù hợp với từng lô hàng. Giá cước không nên là tiêu chí duy nhất. Thời gian giao hàng và độ ổn định của lịch trình cũng rất quan trọng.

Trước tiên, doanh nghiệp nên rà soát các tuyến vận chuyển hiện tại. Với tuyến có nguy cơ an ninh cao, cần cập nhật thông báo mới. Hãy kiểm tra lịch tàu và điều kiện nhận hàng của hãng vận chuyển. Nếu tuyến thay đổi, cần đánh giá lại thời gian giao hàng.

Tiếp theo, doanh nghiệp có thể xem xét nhiều phương thức vận tải. Đường biển thường phù hợp với lô hàng lớn. Đường hàng không phù hợp hơn với hàng cần giao gấp. Tuy nhiên, cước hàng không thường cao hơn.

Không phải lô hàng nào cũng cần vận chuyển nhanh nhất. Doanh nghiệp nên xác định mức độ khẩn cấp trước khi chọn dịch vụ. Hàng có thời hạn giao dài có thể ưu tiên phương án tiết kiệm. Hàng phục vụ sản xuất khẩn cấp cần ưu tiên tính ổn định.

Dịch vụ logistics trọn gói cũng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Doanh nghiệp có thể phối hợp lấy hàng, vận chuyển và giao nhận qua một đầu mối. Cách làm này giúp đơn giản hóa việc theo dõi. Tuy nhiên, cần xác nhận rõ phạm vi dịch vụ và trách nhiệm của từng bên.

Một giải pháp khác là chuẩn bị phương án dự phòng. Doanh nghiệp có thể tìm thêm tuyến vận chuyển thay thế. Với nguyên liệu quan trọng, cần đánh giá mức tồn kho an toàn. Những bước này giúp giảm nguy cơ gián đoạn khi thị trường biến động.

Những khoản chi phí logistics cần theo dõi

Căng thẳng Trung Đông không khiến mọi tuyến vận tải tăng giá như nhau. Mức thay đổi phụ thuộc vào tuyến đường và loại hàng. Chính sách của từng hãng vận chuyển cũng có ảnh hưởng lớn. Vì vậy, doanh nghiệp cần kiểm tra báo giá theo từng lô hàng.

Phụ phí nhiên liệu là khoản cần theo dõi đầu tiên. Khi chi phí nhiên liệu tăng, hãng vận chuyển có thể điều chỉnh phụ phí. Mức áp dụng có thể khác nhau giữa các tuyến. Doanh nghiệp cần kiểm tra thông báo chính thức trước khi đặt chỗ.

Phụ phí rủi ro và bảo hiểm cũng cần được làm rõ. Một số tuyến có thể phát sinh chi phí liên quan đến an ninh. Điều kiện bảo hiểm hàng hóa cũng có thể thay đổi. Doanh nghiệp nên xác nhận phạm vi bảo hiểm trước khi gửi hàng.

Chi phí do chậm giao hàng thường khó dự toán hơn. Tàu đến muộn có thể làm tăng phí lưu kho. Container lưu lâu cũng có thể phát sinh thêm chi phí. Nếu hàng phục vụ dây chuyền sản xuất, thiệt hại còn lớn hơn.

Doanh nghiệp nên yêu cầu báo giá thể hiện đầy đủ các khoản phí. Cần tách cước chính khỏi phụ phí và phí địa phương. Hãy kiểm tra thời hạn hiệu lực của báo giá. Đồng thời, cần xác nhận điều kiện điều chỉnh giá.

Một báo giá thấp chưa chắc là phương án tiết kiệm nhất. Tuyến rẻ hơn có thể kéo dài thời gian vận chuyển. Các khoản phí chưa được tính cũng làm tăng tổng chi phí. Vì vậy, nên so sánh chi phí đến điểm nhận hàng cuối cùng.

Diễn biến thực tế cho thấy rủi ro chi phí đang hiện hữu

Các thông báo từ hãng vận chuyển cho thấy chi phí nhiên liệu đang được theo dõi sát. Maersk đã công bố phụ phí nhiên liệu khẩn cấp trong năm 2026. Hãng cho biết tình hình Trung Đông ảnh hưởng đến nguồn cung và chi phí nhiên liệu. Phụ phí có thể được điều chỉnh theo diễn biến thị trường.

Tình trạng này cũng tác động đến vận tải nội địa tại một số thị trường. Ngày 6/10/2026, Maersk công bố phụ phí nhiên liệu khẩn cấp cho dịch vụ vận tải nội địa tại khu vực Bắc Âu. Hãng nêu nguyên nhân là nguồn cung nhiên liệu bị ảnh hưởng. Mức phí được áp dụng khác nhau theo từng quốc gia.

Những ví dụ trên cho thấy phụ phí có thể thay đổi theo khu vực. Doanh nghiệp không nên áp dụng một mức tăng chung cho mọi tuyến. Mỗi lô hàng cần được kiểm tra theo điều kiện thực tế.

Tại Việt Nam, doanh nghiệp cũng cần theo dõi các báo cáo logistics định kỳ. Báo cáo thị trường tháng 9/2026 ghi nhận tình trạng ùn tắc cảng biển toàn cầu. Đầu tháng 9, khoảng 3,92 triệu TEU đang phải neo chờ. Con số này tương đương 11,4% tổng đội tàu container toàn cầu.

Dữ liệu này không chứng minh mọi tuyến hàng đều bị chậm. Tuy nhiên, nó cho thấy mạng lưới vận tải vẫn chịu áp lực. Khi kết hợp với biến động nhiên liệu, việc lập kế hoạch càng cần thận trọng.

Doanh nghiệp nên kiểm tra thông báo từ hãng tàu và đơn vị giao nhận. Cần đối chiếu tuyến đường, ngày hiệu lực và điều kiện hợp đồng. Đây là cơ sở để điều chỉnh ngân sách chính xác hơn.

Chủ động kiểm soát chi phí để bảo vệ lợi nhuận

Doanh nghiệp nên rà soát kế hoạch vận chuyển thường xuyên. Với đơn hàng quan trọng, cần cập nhật lịch trình mỗi tuần. Khi có thay đổi, các bộ phận liên quan phải được thông báo sớm.

Trước khi ký hợp đồng, hãy làm rõ trách nhiệm thanh toán. Cần quy định cách xử lý phụ phí phát sinh. Điều khoản điều chỉnh giá cũng nên được xem xét. Những nội dung này giúp hạn chế tranh chấp khi chi phí biến động.

Doanh nghiệp cũng nên so sánh nhiều phương án vận chuyển. Hãy xem xét tổng chi phí, thời gian và độ tin cậy. Không nên chỉ lựa chọn dựa trên giá cước ban đầu. Phương án phù hợp cần đáp ứng cả ngân sách và tiến độ.

Với hàng xuất khẩu, cần trao đổi sớm với đối tác. Nếu thời gian giao hàng có nguy cơ thay đổi, hãy thông báo kịp thời. Điều này giúp hai bên chủ động điều chỉnh kế hoạch nhận hàng. Doanh nghiệp cũng có thể hạn chế rủi ro vi phạm cam kết.

Căng thẳng Trung Đông là yếu tố khó kiểm soát. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể chủ động quản lý rủi ro. Việc cập nhật thông tin và dự toán đầy đủ sẽ hỗ trợ quyết định tốt hơn. Đa dạng hóa phương án vận chuyển cũng giúp tăng tính linh hoạt.

Trong bối cảnh chi phí logistics biến động, chuẩn bị sớm là lợi thế. Doanh nghiệp cần theo dõi phụ phí và kiểm tra hợp đồng thường xuyên. Một kế hoạch vận chuyển linh hoạt sẽ giúp bảo vệ lợi nhuận. Đây cũng là cơ sở để duy trì khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

LIÊN HỆ CHÚNG TÔI ĐỂ ĐƯỢC TƯ VẤN CHI TIẾT!

Xem thêm:

Cước Vận Chuyển Quốc Tế: Red Sea, Hormuz Tác Động Ra Sao?

Gửi Bánh Tráng Việt Nam Sang Đài Loan Có Được Không?